1.  De meest relevante punten

  • Frequent voorkomende worminfectie in gebieden met gebrekkige sanitaire hygiëne.
  • Belangrijke oorzaak van microcytaire, ferriprieve anemie.
  • Gaat gepaard met eosinofilie.
  • Zie ook onderwerp Larva migrans.
  • Wereldwijde distributie, met name in gebieden met een vochtig en warm klimaat.
  • Vooral in gebieden met gebrekkige sanitaire voorzieningen (defecatie op de grond) of waar menselijke ontlasting wordt gebruikt als fertilizer.
  • Komt voor bij alle leeftijdscategorieën, waarbij mannen vaker zijn aangedaan dan vrouwen.
  • Twee soorten mijnwormen kunnen infectie bij de mens veroorzaken:
    • Necator americanus
    • Ancylostoma duodenale
  • De infectie wordt met name via de huid opgelopen (blootvoets lopen op met larven besmette grond), soms ook via de feco-orale route (Ancylostoma). Via de huid, gaat de larve via het bloed naar de alveoli van de longen, waarna ze bij de pharynx worden doorgeslikt en uiteindelijk in de dunne darm terecht komen.
  • In Nederland is er geen risico op transmissie.
  • Volwassen wormen overleven gemiddeld 1-2 jaar, maar kunnen 6-8 jaar in de darm overleven.

  mijnworm
Afbeelding levenscysclus: www.dpd.cdc.gov

Vaak asymptomatisch.

Bij recente infectie kan er sprake zijn van lokale huidklachten (‘ground itch’) of respiratoire symptomen (Loeffler syndroom= hoest of kortademigheid).

Bij infectie van de darm kunnen milde gastro-intestinale klachten optreden.

Bij zware, langdurige besmetting kan een ferriprieve anemie met eiwitverlies optreden, door bloedverlies op de plaats van aanhechting. Dit kan met name klachten geven bij patiënten met reeds een verhoogd risico op anemie, zoals bij ondervoeding, zwangerschap of heftige menstruatie.

NB: Larva migrans (creeping eruption): niet- humane mijnwormen kunnen niet dieper dan de huid doordringen, waarbij ze het beeld geven van Larva migrans.

 

  • Anamnese
    • land en regio van herkomst (verband met sanitatie!)/ reisanamnese
    • tekenen nieuwe infectie: jeuk, hoest, benauwdheid
    • klachten van anemie: duizeligheid, moeheid, dyspnoe d’effort, palpitaties
    • gastro-intestinale klachten: misselijkheid, buikpijn, verminderde eetlust, diarree
  • LO
    • tekenen van anemie: bleekheid conjunctiva, vitale parameters
    • tekenen van hypoproteinemie: non-pitting oedeem
  • Aanvullend onderzoek
    • bloedonderzoek: ijzergebreksanemie, eosinofilie, hypoalbuminemie
    • feces onderzoek: microscopie op wormeieren met behulp van een Ridley concentratiemethode
  • Niet-medicamenteus advies: preventie reizigers naar endemische gebieden/migranten die op vakantie gaan naar thuisland:
    • preventie huidoverdracht: dragen van schoenen!
    • preventie orale overdracht: sanitaire hygiëne en “cook it, boil it, peel it or leave it”
  • Behandeling
    • mebendazol 100 mg 2 dd gedurende 3 dagen, vanaf leeftijd van 1 maand. Eventueel na 3 weken herhalen.
    • albendazol 400 mg eenmalig bij kinderen 15 mg/kg eenmalig; CI: zwangerschap, leeftijd < 6 jaar
    • zo nodig ferro-preparaat bij ernstige anemie
  • Verwijzen: zo nodig overleg met of verwijzing naar microbioloog of internist-infectioloog.

Mijnworm, hookworm, ancylostomiasis, ancylostoma, necator americanus, anemie, eosinofilie