Home / Vluchtelingen en illegalen / Illegaal of ongedocumenteerd in Nederland
  • illegaal ongedocumenteerd

Illegaal of ongedocumenteerd in Nederland

1.  De meest relevante punten

  • Migranten die zonder toestemming (illegaal) in Nederland verblijven, hebben geen geldige verblijfsvergunning en worden ongedocumenteerden genoemd.
  • Zij kunnen geen ziektekostenverzekering afsluiten, maar hebben wel recht op alle medische noodzakelijke zorg, ook als zij dit niet kunnen betalen.
  • Medisch noodzakelijke zorg is alle zorg die volgens gangbare professionele richtlijnen geïndiceerd is – dus niet alleen voor acute of levensbedreigende aandoeningen.
  • Medisch noodzakelijke zorg is alle zorg die volgens gangbare professionele richtlijnen geïndiceerd is – dus niet alleen voor acute of levensbedreigende aandoeningen.
  • Oninbare huisartsenrekeningen worden voor 80% vergoed door CAK (voorheen Zorginstituut Nederland). Meer informatie
  • In Nederland leven naar schatting zo’n 97.000 migranten zonder geldige verblijfsvergunning: illegalen of ongedocumenteerden.
  • Zij hebben een slechtere gezondheid, met name veel:
    • stress gerelateerde klachten
    • tandheelkundige problemen
    • ongewenste zwangerschappen
    • seksueel en huiselijk geweld
    • TBC en hepatitis B en C
  • Zij rapporteren zelf veel psychische klachten, doch deze worden door huisartsen vaak niet geregistreerd omdat ze niet ter spraken komen tijdens het consult.
  • Veelal hebben zij geen vaste huisarts.
  • De drempel naar medische zorg is hoog t.g.v. onbekendheid met het Nederlandse zorgsysteem, onwetendheid over hun recht op zorg en uit angst voor aangifte bij de politie.
  • Zij kunnen geen ziektekostenverzekering afsluiten, maar hebben wel recht op alle medische zorg die ook aan anderen verleend zou worden (dit wordt medisch noodzakelijke zorg genoemd). Dit recht vervalt wanneer duidelijk is dat de migrant binnen afzienbare tijd Nederland zal verlaten en de zorg zolang kan worden uitgesteld (bv. bij een toerist).

De Commissie Medische zorg aan (dreigend) uitgeprocedeerde asielzoekers en illegale vreemdelingen (van de KNMG, LHV, Pharos, NVvP, Orde van Medisch Specialisten) adviseert: “Artsen bieden passende en verantwoorde zorg door dezelfde richtlijnen, protocollen en gedragsregels van de medische en wetenschappelijke beroepsorganisaties te gebruiken als bij reguliere zorg”. www.pharos.nl/nl/kenniscentrum/algemeen/webshop/product/38/rapport-arts-en-vreemdeling

  • Sinds 2009 wordt de zorg aan migranten zonder verblijfsvergunning die zij zelf niet kunnen betalen vergoed. Sinds januari 2018 gebeurt dit via het CAK. Huisartsen krijgen 80% van het passantentarief vergoed wanneer de ongedocumenteerde zelf niet kan betalen. Declaratieformulieren vindt u op www.hetcak.nl/zakelijk/regelingen/onverzekerbare-vreemdelingen
  • Het CAK verwacht van de zorgverlener dat hij de kosten eerst op de patiënt zonder verblijfsvergunning probeert te verhalen. Vragen om betaling kan migranten zonder verblijfsvergunning afschrikken en hindert daarmee therapietrouw.
  • U kunt een onverzekerbare vreemdeling voor geneesmiddelen en ziekenhuiszorg alleen doorverwijzen naar apotheken en ziekenhuizen waarmee het CAK een contract heeft. Kijk voor een actuele lijst op www.hetcak.nl/zakelijk/regelingen/onverzekerbare-vreemdelingen.
  • Sinds 2014 moeten ongedocumenteerden 5 euro eigen bijdrage per geneesmiddel betalen, tenzij afgifte middels een bilster/baxter wordt voorgeschreven.
  • Spoedeisende hulp, door zowel gecontracteerde ziekenhuizen als niet gecontracteerde ziekenhuizen, wordt voor 80% vergoed.
  • Verloskundige hulp wordt voor 100% vergoed.
  • Voor langdurige zorg (verpleeghuis) AWBZ en GGZ instellingen geldt dat alleen gecontracteerde instellingen kosten vergoed krijgen.
  • Tandheelkundige zorg boven de 21 jaar wordt niet vergoed, evenmin als medicatie en hulpmiddelen die niet onder het basispakker vallen of zorg via de WMO.
  • U kunt deze patiënten gewoon opnemen in uw HIS – zonder verzekeringsnummer.
  • Veel migranten zonder verblijfsvergunning hebben geen vast adres of dit adres dient geheim te blijven. Het is dan ook mogelijk hen in te schrijven op het adres van de vrijwillige ondersteuningsorganisatie.
  • Informeer de patiënt expliciet over uw beroepsgeheim. Deze patiënten zien vaak af van zorg vanwege de angst dat hun persoonsgegevens doorgegeven worden aan derden.
  • Verwijs deze patiënten zo nodig naar een door het CAK gecontracteerd ziekenhuis of apotheek, zie de lijst op www.hetcak.nl
  • Vermeld bij verwijzing op het recept c.q. de verwijsbrief dat de patiënt ongedocumenteerd is en dat de hulpverlener bij het financieren van de zorg gebruik kan maken van het CAK.
  • Als het adres van de patiënt vermeld staat op het recept, labformulier of verwijzing krijgt de patiënt een rekening thuis met driemaal een aanmaning. Instrueer een patiënt met geringe financiële middelen zo nodig de rekeningen terug te sturen, met de vermelding dat hij/zij niet in staat is om te betalen en de zorgverlener een beroep kan doen op de regeling van CAK.
  • Vanwege frequent voorkomende problemen na verwijzing, is het vaak beter om uw assistente de afspraak te laten maken. Zo nodig kunt u de specialist eraan herinneren dat ook migranten zonder verblijfsvergunning recht hebben op alle medisch noodzakelijke zorg, dus alle gangbare zorg.
  • Probeer afspraken te maken met lokale tandartsen over het verlenen van tandheelkundige zorg.
  • In de meeste steden zijn ondersteuningsorganisaties die kunnen helpen met huisvesting en juridische procedures: zie www.stichtinglos.nl.
  • ICPC code Z04.02 voor problemen t.g.v. illegaal verblijf
  • Zie ook Taalbarrière / inzet tolk

 

  • M. van den Muijsenbergh en M. Schoevers: zorg voor ongedocumenteerden. In: Bijblijven 2009-4. p 59-65
  • Speciaal over illegalen gezondheid: www.lampion.info
  • Ondersteuningsorganisaties lokaal: www.stichtinglos.nl
  • Financiering van medische zorg: www.hetcak.nl/zakelijk/regelingen/onverzekerbare-vreemdelingen
  • www.doktersvandewereld.org/campagnes/medoc/
  • www.pharos.nl/rapport-arts-en-vreemdeling Rapport van de commissie Medische zorg voor (dreigend) uitgeprocedeerde asielzoekers en illegale vreemdelingen
  • Leun J van der, Ilies M. Undocumented Migration, Counting the Uncountable. Data and Trends across Europe. Country Report The Netherlands [Internet]. Leiden, The Netherlands: Clandestino, 2008, p. 56.
  • Wolswinkel J, Kuyvenhoven M, Muijsenbergh M van den et al. Ongedocumenteerde patiënten bij de huisarts. Onderzoek naar de morbiditeit van ongedocumenteerde patiënten en de daaraan gegeven zorg door Nederlandse huisartsen in enkele grote steden. [Internet]. Utrecht, The Netherlands: Julius Centrum, UMC Utrecht, 2009
  • Schoevers MA, Muijsenbergh METC van den, Lagro-Janssen ALM. Self-reported healthproblems of female undocumented immigrants. Top of the iceberg. Self-rated health and health problems of undocumented immigrant women in the Netherlands, a descriptive study. Journal of Public Health Policy 2009 Vol.30,4: 409-22
  • Teunissen E, Sherally J, Muijsenbergh M van den, Dowrick C, Weel-Baumgarten E van, Weel C van. Mental health problems of undocumented migrants (UM) in the Netherlands: a qualitative exploration of help-seeking behaviour and experiences with primary care. BMJ Open.nov 21, 2014
  • Teunissen E, Bosch L van den; Bavel E van, Driessen Mareeuw F van den; Muijsenbergh M van den, Weel-Baumgarten E van, Weel C van. Mental health problems in undocumented and documented migrants: a survey study. Family Practice 2014 doi: 10.1093/fampra/cmu038
  • Schoevers MA, Loeffen MJ, Muijsenbergh ME van den, Lagro-Janssen AL. Health care utilisation and problems in accessing health care of female undocumented immigrants in the Netherlands. Int J Public Health 2010 May 26 p. 421-8

Illegaal, Illegalen, ongedocumenteerd, ongedocumenteerden, CAK, Zorginstituut Nederland, medisch noodzakelijke zorg, verzekering, vreemdeling, onverzekerden, migranten zonder verblijfsvergunning

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de werking van de website te optimaliseren. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten